Czy ściany oddychają...?

Oddychanie ścian - co rozumiemy pod tym pojęciem, które tak nagminnie jest wykorzystywane jako argument w rozmowie wielu specjalistów budowlanych na temat zasadności wykonanej termoizolacji?

Najczęściej zjawisko to identyfikowane jest jako proces dyfuzyjnego transportu pary wodnej przez budowlaną przegrodę. Uważa się, że proces ten jest korzystny z uwagi na ochronę pomieszczenia przed nadmierną wilgocią, która w konsekwencji może prowadzić do rozwoju pleśni oraz grzybów. Nasuwa się więc zatem pytanie. Czym faktycznie jest proces oddychania ścian oraz w jaki sposób izolacja cieplna, zwiększająca w znaczny sposób opór dyfuzyjny przegrody, wpływa na zmianę warunków związanych z wilgotnością pomieszczeń?

Wyjaśnienie powyższych wątpliwości wymaga dokonania obliczeń, które pokażą w sposób jednoznaczny jakie wartości masy pary wodnej są odprowadzane poprzez przegrodę (ścianę) na zewnątrz budynku. Do obliczeń przyjęto mieszkanie o powierzchni użytkowej 65m2 oraz powierzchni ścian zewnętrznych pełnych wynoszącej 30m2. Na podstawie literatury wynika, że masa pary wodnej emitowana przez człowieka wynosi 300g/h. Ściany mieszkania są z cegły pełnej grubości 25 cm oraz rozpatrzono 3 warianty izolacyjne:
- ściana nieocieplona
- ściana ocieplona styropianem o grubości 12 cm
- ściana ocieplona płytą z wełny mineralnej o grubości 12 cm
Warstwy izolacji poryte są warstwą tynku mineralnego który ma mały opór dyfuzyjny.
Tabela 2 pokazuje zależności pomiędzy przepływem dyfuzyjnym pary wodnej przez ściany zewnętrzne a:
- rodzajem izolacji cieplnej pomieszczeń,
- emisją wilgoci w pomieszczeniu,
- krotnością wymiany powietrza,
- wilgotnością powietrza zewnętrznego.

Udział dyfuzji przez ściany zewnętrzne (%), w usuwaniu pary wodnej z mieszkania.

Wnioski końcowe:

Z przedstawionych powyżej informacji wynika, że udział ściany jako przegrody w emisji masy pary wodnej na zewnątrz jest znikomy. Praktycznie cała jej ilość (97%) jest usuwana nawet w przypadku mało wydajnej wentylacji. Przy przeciętnie sprawnej wentylacji poprzez ściany zewnętrzne dyfunduje najwyżej 1% całkowitego strumienia masy pary wodnej. W szczególności zróżnicowanie strumienia pary wodnej dyfundującej przez ściany nieocieplone i ocieplone styropianem wynosi do 4 g/h w odniesieniu do przeciętnego mieszkania, jest zatem znikome w stosunku do strumienia pary wodnej usuwanej przez wentylację (ok. 300g/h). Jeszcze mniejszy jest wpływ temperatury powietrza zewnętrznego. Za nieprawidłowości w tym zakresie odpowiedzialny jest w znakomitej większości przypadków nie rodzaj materiału termoizolacyjnego, nie konstrukcja przegrody, ale niesprawna wentylacja, hermetycznie szczelne okna lub zwyczajnie nie wydajne urządzenia wymiany powietrza.
Ograniczeń w stosowaniu systemu dociepleń , opartego na styropianie, nie należy szukać w nieprawdziwych obiegowych opiniach o tzw. oddychaniu ścian. Jeśli te ograniczenia istnieją - a mają prawo - to w szczególnych przypadkach i z zupełnie innych powodów.